Orzeczenie o winie przy rozwodzie – jakie ma znaczenie?

W jednej ze spraw prowadzonych przez kancelarię sąd zasądził na rzecz Klientki alimenty od byłego małżonka w wysokości 6 000 zł miesięcznie (wyrok nieprawomocny). Takie rozstrzygnięcie było możliwe właśnie dlatego, że sąd orzekł o winie.

Wiele osób traktuje kwestię winy przy rozwodzie wyłącznie jako element „moralny” lub symboliczny. Tymczasem orzeczenie o winie może mieć bardzo konkretne konsekwencje prawne i finansowe.

Czy sąd zawsze orzeka o winie?

Co do zasady — tak.

W wyroku rozwodowym sąd może orzec, że:

• winę ponosi jeden z małżonków,
• winę ponoszą oboje małżonkowie,
• żaden z małżonków nie ponosi winy.

Możliwe jest również, że na zgodny wniosek stron sąd w ogóle nie będzie rozstrzygał o winie.

Ważne: jeśli sąd nie orzeka o winie, skutki prawne są takie, jakby żadna ze stron nie ponosiła winy.

Czy małżonek wyłącznie winny zawsze dostanie rozwód?

Nie.

Jeżeli rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozpadu małżeństwa, a drugi małżonek nie wyraża zgody, sąd może odmówić orzeczenia rozwodu.

W praktyce jednak każda sprawa oceniana jest indywidualnie.

Szczególnie wtedy, gdy:

• małżeństwo faktycznie już nie istnieje,
• jeden z małżonków ułożył sobie życie z nowym partnerem,
• istnieje nowa rodzina lub dziecko z innego związku.

W takich sytuacjach sąd zwykle uznaje, że utrzymywanie „martwego małżeństwa” nie ma sensu.

Najważniejsza konsekwencja winy – alimenty między byłymi małżonkami

To właśnie tutaj kwestia winy ma największe znaczenie.

Jeśli nie jesteś wyłącznie winny

Były małżonek może żądać alimentów, jeśli:

• znajduje się w niedostatku,
• nie został uznany za wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa.

Niedostatek oznacza sytuację, w której osoba nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich podstawowych, usprawiedliwionych potrzeb.

Wysokość alimentów zależy od:

• potrzeb osoby uprawnionej,
• możliwości zarobkowych i majątkowych osoby zobowiązanej.

Istotne: sąd bierze pod uwagę nie tylko faktyczne zarobki, ale także to, ile dana osoba mogłaby realnie zarabiać.

Przykład:

Jeżeli ktoś celowo ogranicza pracę do pół etatu albo pracuje poniżej swoich kwalifikacji, sąd może uznać, że jego realne możliwości zarobkowe są wyższe.

Jeśli druga strona została uznana za wyłącznie winną

To jeszcze ważniejsza sytuacja.

Jeżeli:

• jeden z małżonków zostanie uznany za wyłącznie winnego,
• a rozwód spowoduje istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego,

wtedy małżonek niewinny może otrzymać alimenty nawet wtedy, gdy nie znajduje się w niedostatku.

To ogromna różnica.

Przykład z praktyki kancelarii

W sprawie prowadzonej przez kancelarię sąd zasądził na rzecz Klientki 6 000 zł alimentów miesięcznie.

Na wysokość świadczenia wpływ miały m.in.:

• poziom życia stron w trakcie małżeństwa,
• pogorszenie sytuacji finansowej Klientki po rozwodzie,
• wysokie możliwości zarobkowe małżonka uznanego za winnego.

To pokazuje, że walka o ustalenie winy może mieć bardzo duże znaczenie praktyczne.

Czy obowiązek alimentacyjny trwa bezterminowo?

Nie zawsze.

Obowiązek wygasa:

• z chwilą zawarcia nowego małżeństwa przez osobę uprawnioną,
• po 5 latach od rozwodu, jeśli zobowiązany nie został uznany za winnego.

Wyjątkowo sąd może ten termin wydłużyć.

Natomiast gdy zobowiązany jest małżonek wyłącznie winny, obowiązek alimentacyjny może trwać znacznie dłużej.

Czy wina ma znaczenie przy podziale majątku?

Może mieć.

Choć przepisy nie wskazują tego wprost, w praktyce ustalenie winy bywa istotne przy ocenie:

• stopnia przyczynienia się do budowy majątku wspólnego,
• rażącego zaniedbywania obowiązków rodzinnych,
• trwonienia wspólnych pieniędzy.

Może to wpływać np. na ustalenie nierównych udziałów w majątku.

Czy zdrada zawsze oznacza wyłączną winę?

Nie.

To jeden z najczęstszych mitów.

Sama zdrada nie przesądza automatycznie o wyłącznej winie. Sąd zawsze bada cały przebieg małżeństwa, relacje stron i przyczyny rozpadu związku.

Podobnie bywa z przebaczeniem.

Jeżeli małżonek przebaczył wcześniejsze zachowanie i strony wróciły do wspólnego życia, wcześniejsze przewinienie nie zawsze będzie miało znaczenie przy późniejszym rozwodzie.

Warto dobrze przemyśleć strategię rozwodową

Decyzja o tym, czy walczyć o orzeczenie o winie, powinna być dobrze przemyślana.

W niektórych sprawach może to mieć kluczowe znaczenie dla:

• alimentów,
• podziału majątku,
• sytuacji życiowej po rozwodzie.

Ważna informacja Powyższy artykuł ma charakter wyłącznie informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie. Każda sytuacja prawna jest inna i może różnić się istotnymi okolicznościami, które wpływają na ocenę prawną.

Jeśli rozważasz rozwód lub chcesz ocenić, czy warto dochodzić ustalenia winy drugiego małżonka, warto skonsultować swoją sytuację z kancelarią.